مروری كوتاه درباره نوشته های منتسب به تومای رسول: انجيل توما و ..........!

توما یكی إز شاگردان مطرح عبسی مسيح بود ونسبت به ساير شاگردان مسيح؛ اطلاعات بيشتری از او دردسترس است.

تنها در انجيل يوحنا از او بنام توأم ياد شده كه اين می تواند  thomas را به معنای دوقلو ياداور باشد هر چند از آن تفاسیر اشتباهی به عمل آمده است.

در جای ديگری يعنی در فهرست نام شاگردان، نام توما همراه با متی نوشته شده است ولی در بخشهای ديگر نیز حضور او را در اناجیل شاهد هستیم.

زمانی كه  عيسى تصميم به زنده كردن ايلعاذر گرفت،  تمامی شاگردان، عيسى را از رفتن به آنجا،  به دليل خطرات جانی منع نمودند، تنها توما بود كه مسيح را تشويق به رفتن نمود كه ما نيز برويم  تا با او بميريم!

در صحنه ای دیگر او تنها كسی بود كه از عيسی مسيح درباره اينكه چگونه می توان راه را تشخيص داد؛ سؤال کرد. و تصوير بعدی را مي توان در روز های بعد إز قيام جستجو كرد. او برای باور خود مدرك قويتری را جستجو می كرد كه مسيح به  نگرش اواحترام گذاشت  و خود را پس از رستاخیزش از مردگان به او ظاهر نمود.

فلاش یك بعدی در كنار دريای طبريه است كه درانجا باز توما را مشاهده می کنیم.

ودر نهايت  پس از صعود عيسى به اسمان؛ او هم  يكی إز آن  اشخاصی بوده  كه در دوره دعا در بالاخانه حضور داشته است

وبعد از اين واقعه، سفرهای بشارتی او آغاز مي شود و از طريق بابِل  يعنی عراق کنونی به ايران مسافرت نمود وسپس به هند رفت  وكليسایی در آنجا بنا نمود واز آنجا كه شغل او نجاری بود، اینچنین نقل شده است كه خود در ساختن آن شخصا شركت داشت وسرانجام در سال هفتاد گرفتار هندوهای متعصب گرديد که با پرتاب نيزه و آتش او را به شهادت رساندند.مقبره او درشهر  meliapore در جنوب هندوستان می باشد. (اقتباس از كتاب " شهيدان" نوشته:  John fox)

نماد توما دو چوب  به صورت عمودی است که به هم وصل شده كه يك نيزه به صورت عمود برآن قرار گرفته. تصوير دو چوب نشانگر شغل نجاری اش و نيزه نماد شهادت او می باشد. و هر ساله روز 21 دسامبر روز بزرگداشت و يادبود او است.

با اشاره  كوتاه از زندگی او، بهتر می توان درك نمود كه متحوای نوشتجاتی که به او نسبت داده می شود، چقدر با انديشه و زندگی او مطابقت دارد.

 

انجيل توما چگونه مطرح شد؟

 

در سالهای نخست ميلادی انجيل های متعددی وجود داشته كه  بعضی ازاين اناجيل را به شاگردان و نزديكان عيسی منسوب مي كنند. كليسا  صحت و سندیت بسياری از این انجیلها را بخاطر نداشتن شرایط خاصی که تعیین شده بود، تأئید نکرد. يكی از این اناجیل، انجيل توما است  كه نسخه يونانی آن برای اولين بار در سال ١٨٩٧ در مصر كشف شد، می باشد.  قدمت این متن به سال١٥٠ميلادی می رسد. اين نسخه ناقص بود و همه انجيل توما  را شامل نمی شد  و به همين خاطر برای باستان شناسان اين مسأله مبهم باقی ماند تا اينكه  سرانجام در سال ١٩٤٥ ميلادی  در نجع حمادی مصر مجموعه ای از آثار ناستیکها به دست امد كه يكی از آنها،  انجيل توما به خط و زبان قبطی  بود و بعد ها مشخص شد كه نسخه قبطی در واقع ترجمه متن يونانی انجيل توما می باشد. اين نوشته با انجيل كودكی توما تفاوت داشت.

بر خلاف انجیل کودکی توما؛ این انجیل شامل حوادث زندگی عيسى نبود؛ بلكه سخنان و تعاليم او را در بر داشت. در ابتدای اين نوشته آمده است: " اين است سخنان سرّی عيسای زنده كه يهودا توما همزاد آن را نوشت.)

بسياری از الاهی دانان،  انجيل توما را يك سند جعلی كه در قرن سوم و چهارم میلادی نوشته شده است می دانند و این ادعا مبنی بر اينكه اين متن به وسيله تومای رسول نوشته شده، مردود می شمارند.

كليسای اوليه  تقریبا" به یک شکل و متحد، انجيل توما را به عنوان بك بدعت شناخته شده می شناخته  وآنرا جزء ادبيات ناستیکی می دانست كه اين بدعت با تفكر و زندگی توما كه دربالا به آن اشاره شد هیچ تطابقی ندارد.

در الهيات مسيحی اين سری از متون را متون ثانوی می نامند. به جاست یاد آور شد كه متون ثانوی ريشه در متون کانُنی كتاب مقدس ندارد. كتاب های ثانوی به استثنای تعداد انگشت شماری از آنها؛ بيشتر بر تخيل و ابداعات تائيد نشده تكيه می كنند.

بجاست به این مسئله نیز اشاره شود که در نسخه ها و ترجمه های انجيل توما تفاوتهای زیادی یافت می شود.

انجيل توما در اصل به زبان يونانی نوشته شده، ولی تنها ترجمه های قبطی آن در دسترس ما می باشد. اين نسخه در حال حاضر در موزه قبطی در بخش قديمی شهر قاهره نگهداری می شود. در عنوان متن  به نظر می رسد كه اين متن توسط ديديموس ويداس توما نگاشته شده است. اين كتاب از لحاظ فرم، شكلی تاريخی ندارد ولی از مجموعه ای عبارات كوتاه و سخنان تمثيلی تشكيل شده است  كه اين عبارات را به شخص عيسی مسيح نسبت می دهد که بعضي از این عبارات در اناجيل کانُنی وجود ندارد.

انجيل توما مشتمل بر ١١٤ عبارت است  كه تعداد كمی از آن عبارتها در اناجيل کانُنی نیز یافت می شوند.

چرا انجيل توما بيشتر به ادبيات ناستیکی متمایل است؟

ناستیکهای مسيحی گرايشي بود كه مسيحيت قرن دوم و سوم را به شدت تحت تأثير قرار داده بود.

ناستیسیزم نوعي معرفت و شناخت باطنی است كه به ادعای پیروان آن؛ از طريق آن می توان از جهان مادی و شریر نجات يافت

و به عالم معنوی و نیک نائل آمد. تفكر گنوسی به ثنوبت اعتقاد دارد و متعقد است كه خدای واقعی وحقيقی از خدای خالق اين جهان متفاوت است. بنا بر این اعتقاد، جهان مادی، جهانی شریر و فاسد است که در نتیجه آن مخلوق آن نیز شریر و فاسد است.  ناستیکهای مسيحی،  يهوه را خالق اين جهان می دانند وشريعت تورات را تفكر اين خدا می شمارند. این نوع تفکر در باره شخص عيسی مسيح و جهان  به بيراهه رفته  وازاين رو؛ كليسای  راست كيش مسيحی در قرن دوم  ميلادی این طرز تفکر را به شدت محکوم و رد نموده است.

در نتیجه با توجه به روش زندگی و طرز عمل تومای رسول نمی توان طرز تفکر ناستیکها را به توما نسبت داد و در نتیجه کاملا" مشخص است که انجیل منتسب به توما، انجیلی جعلی و غیرمعتبر می باشد.

 

منابع:

كتاب  انجيل گنوسی نوشته الين پيگلز ترجمه مبيدی

كتاب شهيدان نوشته John fac

كتاب عيسای گنوسي ومسيحيت گنوسی نوشته مايك انيهايمر ترجمه بنی آواكيان

ترجمه  فارسي انجيل توما. منصور معتمدی از متن ترجمه انگيسی

لینک: www.gospels.net/thomas

گردآوری و نگارش: علی خيرانديش

فرانسه ژوئیه 2018

 

 

 

Jul/05/2018 بدعت ها ی غیر کتاب مقدسی کشیش ورژ باباخانی 105 بازدید 4  

نظرات کاربران


ارسال نظر